Fakta Pisang: 30 Perkara Menarik Yang Ramai Tak Tahu Tentangnya

Pisang sememangnya antara buah yang dekat dengan kehidupan masyarakat Malaysia. Namun, tahukah anda terdapat pelbagai fakta pisang yang menarik untuk diketahui, termasuk jenis pisang yang tidak sesuai dimakan mentah dan perlu dimasak terlebih dahulu?

Selain dijadikan makanan, hampir setiap bahagian pokok pisang juga mempunyai kegunaan tersendiri. Daripada buah, daun, batang, jantung hinggalah umbut, semuanya mempunyai keistimewaan yang mungkin ramai belum tahu.

30 FAKTA PISANG YANG RAMAI TAK TAHU

Berikut merupakan 30 fakta menarik tentang pisang, termasuk jenis, kegunaan dan keistimewaan pokok ini yang mungkin belum pernah anda ketahui.

1. Bukan Semua Pisang Sesuai Dimakan Mentah

Ada jenis pisang yang lebih sesuai dimakan selepas dimasak kerana teksturnya yang berkanji. Pisang jenis ini biasanya digunakan untuk membuat pisang goreng, kerepek dan pelbagai hidangan tradisional.

2. Pisang Abu Lebih Popular Dijadikan Masakan

Pisang abu sering digunakan dalam masakan kerana teksturnya sesuai untuk digoreng, direbus atau dikukus. Pisang ini juga boleh digunakan untuk menghasilkan kerepek dan kuih-muih.

3. Pisang Boleh Dimakan Dalam Keadaan Masak Ranum

Pisang seperti pisang berangan, pisang emas dan pisang rastali lazimnya dimakan begitu sahaja apabila sudah masak. Rasanya manis dan teksturnya lebih lembut.

4. Pisang Muda Dan Pisang Masak Mempunyai Kegunaan Berbeza

Pisang muda biasanya mempunyai tekstur lebih pejal dan kandungan kanji yang tinggi. Apabila semakin masak, sebahagian kanji bertukar menjadi gula semula jadi sehingga rasanya lebih manis.

5. Pisang Mempunyai Banyak Jenis

Antara jenis pisang yang biasa ditemui di Malaysia ialah pisang abu, pisang tanduk, pisang berangan, pisang emas, pisang awak, pisang rastali dan pisang raja.

6. Jenis Pisang Perlu Dipilih Mengikut Masakan

Tidak semua pisang memberikan hasil yang sama apabila dimasak. Pisang tanduk misalnya sering digunakan untuk pisang goreng, manakala pisang raja sesuai dijadikan pelbagai kuih tradisional.

7. Pisang Mengandungi Serat

Buah pisang mengandungi serat yang membantu menyokong fungsi sistem penghadaman. Kandungan serat dan kanji rintangannya juga berbeza mengikut tahap kematangan buah.

8. Pisang Masak Mengandungi Gula Semula Jadi

Semakin masak buah pisang, semakin banyak kanji ditukarkan kepada gula semula jadi. Sebab itulah pisang yang masak ranum mempunyai rasa lebih manis berbanding pisang muda.

9. Pisang Mengandungi Kalium

Pisang merupakan salah satu sumber kalium yang diperlukan oleh tubuh untuk membantu fungsi otot, saraf dan keseimbangan cecair badan.

10. Pisang Bukan Ubat Untuk Cirit-Birit

Pisang kadangkala dimasukkan dalam pemakanan ketika seseorang mengalami cirit-birit kerana teksturnya lembut dan mudah dimakan. Namun, pisang bukan ubat untuk merawat cirit-birit dan pengambilan air serta larutan rehidrasi oral tetap penting.

11. Pisang Boleh Menjadi Punca Kembung Bagi Sesetengah Orang

Walaupun pisang sesuai dimakan oleh kebanyakan orang, ada individu yang mungkin mengalami rasa kembung selepas memakannya. Keadaan ini bergantung pada sistem penghadaman, kuantiti dan toleransi masing-masing.

12. Pisang Berasal Dari Rantau Asia Tenggara Dan Sekitarnya

Pisang yang ditanam secara meluas hari ini mempunyai sejarah domestikasi yang panjang di rantau Asia Tenggara dan New Guinea. Penyebarannya kemudian meluas ke pelbagai bahagian dunia.

13. Pisang Sudah Lama Menjadi Makanan Masyarakat Nusantara

Masyarakat di rantau Nusantara telah lama menggunakan pisang sebagai sumber makanan. Buah ini mudah didapati dan boleh diolah menjadi pelbagai hidangan mengikut budaya setempat.

14. Pisang Bukan Sekadar Dimakan Begitu Sahaja

Buah pisang boleh dijadikan pelbagai makanan seperti cekodok, lepat, pengat, kek, kerepek, pisang goreng dan kuih tradisional.

15. Daun Pisang Digunakan Untuk Membungkus Makanan

Daun pisang sangat popular dalam penyediaan makanan tradisional. Antaranya untuk membungkus nasi lemak, pulut, lemang, otak-otak dan pelbagai jenis kuih.

16. Daun Pisang Memberikan Aroma Pada Makanan

Daun pisang yang digunakan untuk membungkus atau melapik makanan boleh memberikan aroma tersendiri, terutamanya apabila dipanaskan atau dibakar.

17. Daun Pisang Boleh Digunakan Dalam Keadaan Kering

Selain daun segar, daun pisang kering juga digunakan dalam sesetengah amalan tradisional. Daun ini boleh dijadikan bahan pembungkus atau kegunaan tertentu mengikut budaya setempat.

18. Jantung Pisang Boleh Dijadikan Sayur

Jangan terus buang jantung pisang apabila buahnya sudah dituai. Bahagian ini boleh diolah menjadi kerabu, gulai, masak lemak dan pelbagai lauk kampung.

19. Jantung Pisang Perlu Disediakan Dengan Betul

Sebelum dimasak, jantung pisang biasanya perlu dibuang bahagian luar yang keras dan dihiris. Ia juga boleh direndam dalam air bagi membantu mengurangkan perubahan warna dan rasa kelat.

20. Umbut Pisang Turut Digunakan Dalam Masakan Tradisional

Umbut pisang merupakan bahagian dalam batang pokok pisang yang masih muda dan lembut. Sesetengah masyarakat menggunakannya untuk menyediakan masakan tradisional.

21. Batang Pisang Mempunyai Kandungan Air Yang Tinggi

Batang pisang sebenarnya merupakan batang semu yang terbentuk daripada lapisan pelepah daun. Bahagian ini mempunyai kandungan air yang tinggi dan struktur berserat.

22. Batang Pisang Boleh Dijadikan Bahan Masakan

Di sesetengah tempat, bahagian dalam batang pisang digunakan sebagai bahan makanan. Ia boleh dipotong kecil dan dimasak mengikut resipi tradisional.

23. Serat Pokok Pisang Boleh Dimanfaatkan

Serat daripada batang dan pelepah pisang boleh diproses untuk menghasilkan pelbagai produk seperti tali, kertas, kraftangan dan bahan tekstil.

24. Getah Pisang Boleh Meninggalkan Kesan Pada Pakaian

Apabila buah atau batang pisang dipotong, getahnya boleh keluar dan meninggalkan kesan keperangan pada tangan atau pakaian. Sebab itulah kerja memotong pisang perlu dilakukan dengan berhati-hati.

25. Pokok Pisang Bukan Pokok Berkayu

Walaupun kelihatan seperti pokok, pisang sebenarnya tergolong dalam kumpulan tumbuhan herba. Batang semunya tidak mempunyai struktur kayu seperti pokok mangga atau durian.

26. Pokok Pisang Boleh Tumbuh Menghasilkan Anak

Pokok pisang biasanya menghasilkan tunas atau anak pisang di bahagian pangkal. Anak pokok ini boleh digunakan untuk pembiakan dan penanaman baharu.

27. Pokok Pisang Berbuah Sekali Bagi Setiap Batang Semu

Setiap batang semu pisang biasanya hanya menghasilkan satu tandan buah. Selepas berbuah, batang semu tersebut akan mati dan anak pisang akan meneruskan pertumbuhan.

28. Pokok Pisang Memerlukan Air Yang Mencukupi

Pisang merupakan tanaman yang memerlukan bekalan air mencukupi untuk pertumbuhan dan penghasilan buah. Namun, kawasan penanaman juga perlu mempunyai saliran yang baik supaya akar tidak terendam terlalu lama.

29. Buah Pisang Boleh Dimasak Mengikut Tahap Kematangan

Pisang muda, separuh masak dan masak ranum mempunyai tekstur serta rasa yang berbeza. Keadaan ini membolehkan pisang digunakan dalam pelbagai jenis hidangan, daripada lauk berempah hingga pencuci mulut.

30. Hampir Setiap Bahagian Pokok Pisang Ada Kegunaan

Inilah antara keistimewaan dan fakta pokok pisang yang menjadikannya sangat bernilai dalam kehidupan masyarakat dahulu. Buah, daun, jantung, umbut, batang dan seratnya boleh dimanfaatkan untuk makanan, pembungkusan serta pelbagai kegunaan harian.

PISANG BUKAN SEKADAR BUAH, TETAPI WARISAN YANG PERLU DIKENALI

Melihat kepada 30 fakta pisang ini, jelas bahawa pokok pisang mempunyai banyak kegunaan selain menghasilkan buah untuk dimakan. Daripada masakan tradisional hinggalah kepada penggunaan daun dan batangnya, tumbuhan ini sudah lama menjadi sebahagian daripada kehidupan masyarakat Nusantara.

Tidak hairanlah pokok pisang sering dianggap sebagai tumbuhan serba guna. Kepelbagaian jenis dan kegunaannya juga wajar terus diperkenalkan kepada generasi muda supaya warisan makanan serta pengetahuan tradisional ini tidak dilupakan.

Semoga bermanfaat!

Sumber: Karolina Wan Hassan